TBB Avukatlar İçin Yapay Zekâ Kullanımı Tavsiye Rehberi 2026

Türkiye Barolar Birliği (TBB), avukatların ChatGPT ve diğer üretken yapay zekâ araçlarını mesleki faaliyetlerinde nasıl kullanabileceğine ilişkin kapsamlı bir çerçeve yayımladı.

Türkiye Barolar Birliği Bilişim ve Teknoloji Hukuku Komisyonu tarafından hazırlanan “Avukatlar İçin Yapay Zekâ Kullanımı Tavsiye Rehberi”, yapay zekâ kullanımını yasaklamıyor. Bunun yerine avukatların hangi durumlarda yapay zekâ kullanabileceğini, hangi verilerin yapay zekâ sistemlerine aktarılmaması gerektiğini ve yüksek riskli kullanımlarda hangi teknik ve hukuki önlemlerin alınması gerektiğini belirliyor.

Rehberin temel yaklaşımı şu şekilde özetlenebilir:

Avukat yapay zekâdan yararlanabilir; ancak nihai hukuki değerlendirme ve mesleki sorumluluk avukatta kalır. Müvekkil sırrı ve kişisel veriler gerekli güvenceler olmadan yapay zekâ sistemlerine aktarılamaz.

TBB ayrıca yapay zekâ kullanımını risk seviyesine göre dört kategoriye ayırıyor.

TBB Yapay Zekâ Rehberi ne zaman yayımlandı?

Türkiye Barolar Birliği, “Avukatlar İçin Yapay Zekâ Kullanımı Tavsiye Rehberi”nin yayımlandığını 28 Ağustos 2026 tarihinde duyurdu.

Rehber, 14-15 Şubat 2026 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilen “Yapay Zekâ ve Avukatlık Çalıştayı” kapsamında ortaya çıkan değerlendirmeler üzerine hazırlandı.

Çalışmanın arkasında Türkiye Barolar Birliği Bilişim ve Teknoloji Hukuku Komisyonu bulunuyor.

Rehber tavsiye niteliğinde bir mesleki çerçeve sunuyor ve teknolojik gelişmeler ile mevzuattaki değişikliklere bağlı olarak TBB tarafından güncellenebilecek.

TBB yapay zekâ kullanımını yasakladı mı?

Hayır.

Rehberin amacı avukatların yapay zekâ kullanmasını yasaklamak değil.

TBB, yapay zekânın hukuk araştırması, belge inceleme, sözleşme analizi, metin taslağı hazırlama, içtihat taraması ve büro içi iş akışları gibi alanlarda halihazırda kullanıldığını kabul ediyor.

Ancak yapay zekâ, avukatın hukuki muhakemesinin veya mesleki sorumluluğunun yerine geçemiyor.

Bu nedenle temel prensip:

Yapay zekâ yardımcı araçtır; nihai karar ve sorumluluk avukata aittir.

Avukatlar ChatGPT kullanabilir mi?

TBB Rehberi belirli bir marka veya ürünü onaylamıyor ya da yasaklamıyor.

Dolayısıyla rehber “ChatGPT kullanılabilir” veya “ChatGPT yasaktır” şeklinde ürün bazlı bir karar içermiyor.

Bunun yerine kullanılacak yapay zekâ sisteminin;

• verileri nerede işlediği
• verileri nerede sakladığı
• kullanıcı girdilerini model eğitiminde kullanıp kullanmadığı
• üçüncü taraflara veri aktarımı
• yurt dışına veri aktarımı
• loglama
• veri silme
• erişim kontrolü
• sözleşmesel güvenceler

gibi özelliklerinin değerlendirilmesini istiyor.

Bu nedenle bir yapay zekâ aracının avukatlık faaliyetinde kullanılabilirliği yalnızca aracın adıyla değil, hangi verinin hangi amaçla ve hangi güvenlik koşullarında işlendiğiyle belirleniyor.

Avukat ChatGPT’ye dava dosyası yükleyebilir mi?

TBB Rehberi açısından en kritik konulardan biri bu.

Kamuya açık veya yeterli sözleşmesel güvence sağlamayan yapay zekâ sistemlerine anonimleştirilmemiş dava veya icra dosyası içeriğinin aktarılmaması gerekiyor.

Bu kapsam yalnızca kişinin adını veya T.C. kimlik numarasını silmekten ibaret değil.

TBB’ye göre anonimleştirme değerlendirmesinde;

• olay tarihi
• yer
• parasal tutar
• şirket unvanı
• dava türü
• taraflar arasındaki ilişki
• benzersiz olay ve vakıalar

gibi kişinin veya olayın yeniden belirlenmesini sağlayabilecek bilgiler de dikkate alınmalı.

Dolayısıyla bir dosyadan yalnızca isimleri çıkarmak, verinin güvenli biçimde anonimleştirildiği anlamına gelmeyebilir.

Yapay zekâya hangi bilgiler girilmemeli?

Gerekli teknik ve hukuki güvenceler bulunmadığında özellikle şu verilerin açık veya sözleşmesel güvenceleri yetersiz yapay zekâ sistemlerine aktarılmaması gerekiyor:

• anonimleştirilmemiş müvekkil bilgileri
• dava ve icra dosyası içerikleri
• taraf bilgileri
• deliller
• özel nitelikli kişisel veriler
• sağlık bilgileri
• adli sicil bilgileri
• ticari sırlar
• stratejik müzakere bilgileri
• dava stratejisini ortaya çıkarabilecek bilgiler

UYAP ve mahkeme dosyalarının da yetkisiz ve anonimleştirme yapılmadan hukuk teknolojisi veya yapay zekâ sistemlerine aktarılmaması gerekiyor.

TBB’nin dört seviyeli yapay zekâ risk modeli

TBB, avukatların yapay zekâ kullanımını dört temel risk grubuna ayırıyor.

1. Serbest yardımcı kullanım

Düşük riskli kullanım alanları arasında;

• genel mevzuat başlıklarının araştırılması
• anonim konu planlaması
• metinlerin sadeleştirilmesi
• kamuya açık metinlerin özetlenmesi
• takvim ve iş akışı desteği

yer alıyor.

Bu kullanımda dahi müvekkil verisinin sisteme girilmemesi ve yapay zekâ çıktısının nihai hukuki görüş olarak kabul edilmemesi gerekiyor.

2. Sınırlı ve kontrollü kullanım

Bu grupta;

• dilekçe taslağı
• sözleşme taslağı
• anonimleştirilmiş belge özeti
• içtihat ön elemesi
• müvekkil e-postası taslağı
• sözleşme karşılaştırması

gibi işlemler bulunuyor.

Bu kullanımlarda veri maskeleme, onaylı araç kullanımı, insan denetimi, kayıt ve gerektiğinde ikinci bir hukukçu tarafından kontrol öngörülüyor.

3. Özel güvence gerektiren kullanım

Daha yüksek riskli alanlar arasında;

• hassas veri içeren belgeler
• dava ve icra dosyaları
• sağlık bilgileri
• adli sicil bilgileri
• vergi bilgileri
• ticari sırlar
• stratejik müzakere belgeleri

yer alıyor.

TBB bu alanlarda kapalı sistem, erişim sınırlandırması, loglama, KVKK kontrolü ve yurt dışına veri aktarımı analizi gibi ek güvenceler öngörüyor.

4. Yasak veya meslek kurallarıyla bağdaşmayan kullanım

Rehber ayrıca yapay zekânın kullanılmaması gereken alanları ayrıntılı biçimde belirliyor.

Bunlar arasında;

• müvekkil verisinin hukuka aykırı şekilde AI sistemlerine aktarılması
• avukat kontrolü olmadan yapay zekâ çıktısının nihai hukuki görüş olarak sunulması
• uydurma içtihat veya kaynakların kullanılması
• yapay zekânın bağımsız hukuki danışman gibi sunulması
• “kesin kazanma” veya “garantili sonuç” gibi iddialarda bulunulması
• yargı mensuplarının kararlarının kişisel profillemeye tabi tutulması

gibi kullanımlar bulunuyor.

TBB Yapay Zekâ Risk Modeli – Hızlı Bakış

Yapay zekânın uydurduğu içtihattan kim sorumlu?

Avukat.

TBB’nin yaklaşımı bu konuda açık.

Yapay zekâ tarafından oluşturulan bir içtihat, mevzuat maddesi, akademik kaynak, tarih veya maddi vakıa resmî ve güvenilir kaynaklardan doğrulanmadan mahkemeye veya başka bir resmî makama sunulmamalı.

Yapay zekânın kendinden emin bir dille cevap vermesi, çıktının doğru olduğunun göstergesi kabul edilmiyor.

Rehber özellikle yapay zekâ sistemlerinin gerçekte bulunmayan;

• mahkeme kararları
• mevzuat hükümleri
• kaynaklar
• olaylar
• hukuki sonuçlar

üretebilmesi anlamındaki “halüsinasyon” riskine dikkat çekiyor.

Bir yapay zekâ çıktısının kullanılması avukatın özen yükümlülüğünü azaltmıyor.

Aksine TBB’ye göre yapay zekâ kullanımı denetim ve doğrulama yükümlülüğünü artırıyor.

Yapay zekâ ile hazırlanan dilekçe mahkemeye sunulabilir mi?

Yapay zekâ, dilekçenin veya başka bir hukuki metnin hazırlanmasında yardımcı araç olarak kullanılabilir.

Ancak yapay zekâ tarafından hazırlanan metin avukat tarafından;

• hukuki doğruluk
• güncel mevzuat
• güncel içtihat
• maddi vakıalar
• deliller
• süreler
• görev ve yetki
• müvekkil menfaati
• dava stratejisi

bakımından kontrol edilmeden kullanılmamalı.

Rehber ayrıca yüksek riskli dosyalarda ikinci bir avukat tarafından kontrolü de öngörüyor.

Müvekkile yapay zekâ kullanıldığı söylenmek zorunda mı?

Her kullanım için aynı kural geçerli değil.

Yapay zekâ yalnızca genel araştırma, anonim konu planlaması veya idari destek için kullanılıyorsa ve müvekkil verisi işlenmiyorsa ayrıntılı onam gerekmeyebilir.

Ancak kullanım;

• müvekkil verisini
• dosya içeriğini
• hukuki stratejiyi
• özel nitelikli kişisel verileri
• müvekkil adına hazırlanacak esaslı bir metni

etkiliyorsa müvekkilin bilgilendirilmesi ve gerekli durumlarda onam mekanizmasının işletilmesi gerekiyor.

Rehber ayrıca müvekkilin makul veri güvenliği kaygıları nedeniyle dosyasında yapay zekâ kullanılmamasını talep edebileceğini belirtiyor.

Avukatların kullandığı yapay zekâlarda KVKK nasıl uygulanacak?

Rehber yapay zekâ kullanımını doğrudan veri koruma perspektifinden de ele alıyor.

Kişisel veri kullanılan sistemlerde öncelikle verinin türü ve işleme amacı belirlenmeli.

Ardından;

1. Veri sınıflandırılmalı. Müvekkil sırrı, kişisel veri, özel nitelikli veri, ticari sır ve dosya içeriği ayrıştırılmalı.
2. Veri maskelenmeli. Kimlik, dosya numarası, adres, iletişim, sağlık, finans, adli sicil, tanık ve strateji bilgileri gerektiğinde çıkarılmalı veya anonimleştirilmeli.
3. Yapay zekâ sağlayıcısı incelenmeli. Veri lokasyonu, saklama süresi, model eğitiminde kullanım, alt işleyenler, loglar ve veri silme imkânı araştırılmalı.
4. Yurt dışına aktarım kontrol edilmeli. Veri yurt dışında işleniyorsa KVKK’nın yurt dışına veri aktarımı hükümleri değerlendirilmeden kişisel veri sisteme girilmemeli.
5. Kullanım sonrasında veri yaşam döngüsü yönetilmeli. Promptlar, çıktılar, yüklenen belgeler ve logların saklama ve silme süreçleri belirlenmeli.

ChatGPT gibi bulut tabanlı yapay zekâlarda yurt dışına veri aktarımı neden önemli?

TBB Rehberi, bulut tabanlı dil modeli hizmetlerinde verilerin çoğunlukla yurt dışındaki altyapılarda işlenebileceğine özellikle dikkat çekiyor.

Kişisel veri yurt dışına aktarılıyorsa KVKK’nın 9. maddesindeki aktarım rejimi ve gerekli hukuki güvenceler değerlendirilmek zorunda.

Bu nedenle avukat veya hukuk bürosunun kullandığı AI hizmetinin yalnızca özelliklerini değil, verinin fiziksel ve hukuki olarak nereye gittiğini de bilmesi gerekiyor.

TBB kapalı ve yerel yapay zekâ sistemlerini öneriyor mu?

Rehber özellikle hassas dosyalarda önemli bir teknik yaklaşım ortaya koyuyor.

Müvekkil verilerinin doğrudan bir yapay zekâ modelinin eğitim verisi haline getirilmesi yerine, verinin hukuk bürosunun denetimindeki kapalı bir bilgi deposunda tutulduğu ve yalnızca ihtiyaç halinde sorguya getirildiği RAG benzeri mimarilerin tercih edilmesi öneriliyor.

Mümkün olduğunda;

• veri lokasyonu belirli
• kapalı
• yerel/on-premise çalışabilen
• log tutan
• erişimleri denetlenebilen
• sözleşmesel güvence sağlayan

sistemlerin kullanılması tavsiye ediliyor.

Bu bölüm rehberin yalnızca hukuki ve etik değil, teknik mimari bakımından da önemli sonuçlar doğurduğunu gösteriyor.

Bir hukuk bürosu yapay zekâ ürünü seçerken nelere bakmalı?

TBB’ye göre seçim yalnızca fiyat veya kullanım kolaylığına göre yapılmamalı.

Değerlendirilmesi gereken başlıca kriterler şunlar:

Veri kaynağı ve kalite

Hukuki verinin kaynağı, güncelliği, telif durumu ve veri koruma uyumu açıklanabilmeli.

Veri lokasyonu

Verilerin hangi ülkede işlendiği ve saklandığı bilinmeli.

Model eğitimi

Promptların, belgelerin ve çıktıların model eğitimi amacıyla kullanılıp kullanılmadığı açıkça belirlenmeli.

Güvenlik

Şifreleme, erişim kontrolü, çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA), loglama, sızma testleri, ihlal bildirimi ve veri silme süreçleri değerlendirilmeli.

Şeffaflık

Sistemin sınırları, hata ihtimali, desteklediği hukuk kaynakları ve güncelleme yöntemleri bilinmeli.

İnsan denetimi

Kaynak gösterme, alıntı takibi ve kullanıcı müdahalesi mümkün olmalı.

Sözleşmesel güvence

KVKK, gizlilik, alt veri işleyenler, veri saklama ve sorumluluk hükümleri yazılı hale getirilmeli.

Hukuk büroları için yazılı yapay zekâ politikası öneriliyor

Rehberin önemli sonuçlarından biri de hukuk bürolarının yapay zekâ kullanımını kişisel tercihlere bırakmaması.

TBB, her hukuk bürosunun ölçeğine uygun yazılı bir yapay zekâ kullanım politikası oluşturmasını tavsiye ediyor.

Politikada en azından;

• kullanılmasına izin verilen AI araçları
• sisteme girilmesi yasak veri türleri
• personel yetkileri
• kritik kullanım kayıtları
• çıktı doğrulama prosedürü
• müvekkil bilgilendirme yöntemi
• veri ihlali ve yanlış çıktı halinde olay müdahale süreci

tanımlanmalı.

Bu politika yalnız avukatları değil; stajyerleri, büro personelini ve dış hizmet sağlayıcılarını da kapsamalı.

Stajyer avukatlar yapay zekâ kullanabilir mi?

Rehber stajyerler ve büro personeli için de özel sınırlar getiriyor.

Stajyer avukat veya büro personeli, avukatın açık talimatı ve denetimi olmadan müvekkil verisi içeren dosyalarda yapay zekâ kullanmamalı.

TBB ayrıca yapay zekâ okuryazarlığını güncel bir mesleki yetkinlik olarak değerlendiriyor.

Eğitimlerin;

• yapay zekânın çalışma mantığını
• halüsinasyonları
• veri güvenliğini
• prompt kullanımını
• doğrulama yöntemlerini
• KVKK’yı
• meslek kurallarını
• müvekkil bilgilendirmesini

kapsaması tavsiye ediliyor.

Yapay zekâ kullanmak avukatlık ücretini düşürür mü?

TBB’ye göre hayır.

Yapay zekânın bir işi hızlandırması, avukatlık ücretinde otomatik indirim nedeni olarak görülmüyor.

Hukuki hizmetin değeri yalnızca harcanan süreye değil;

• hukuki bilgi
• muhakeme
• sorumluluk
• strateji
• risk yönetimi
• temsil yetkisi
• mesleki özen

gibi unsurlara dayanıyor.

Ancak yapay zekânın kazandırdığı sürenin gerçekte avukat tarafından harcanmış çalışma süresi gibi gösterilerek faturalandırılmaması gerekiyor.

“Yapay zekâ davamı kazanıp kazanmayacağımı söyler” denilebilir mi?

TBB bu konuda da sınır çiziyor.

Yapay zekâ kullanılarak;

• “garantili sonuç”
• “kesin kazanma analizi”
• “mahkeme sonucunu tahmin eder”
• “insansız hukuki danışmanlık”
• ve benzeri yanıltıcı iddialarda bulunulmaması gerektiği belirtiliyor

Yapay zekâ sistemi, avukatın yerine geçen bağımsız bir hukuki danışman gibi sunulmamalı.

Hakimlerin kararları yapay zekâ ile profillenebilir mi?

Rehberin dikkat çekici hükümlerinden biri de yargı mensuplarının profillenmesiyle ilgili.

Yargı mensuplarının kimlik verileri kullanılarak kararlarının profillenmesi, kıyaslanması veya puanlanması ve belirli bir dosyada nasıl karar vereceklerinin tahmin edilmeye çalışılması mesleki faaliyet bakımından sakıncalı kabul ediliyor.

Bu yaklaşım, gelecekte geliştirilecek hukuk teknolojileri ve “judge analytics” sistemleri açısından ayrıca önem taşıyor.

Yapay zekâ ile hukuk teknolojisi geliştirirken dava dosyaları eğitim verisi olarak kullanılabilir mi?

Müvekkil dosyalarının AI eğitim verisi haline getirilmesi konusunda da önemli sınırlar bulunuyor.

Dava, icra, soruşturma, müzakere veya danışmanlık dosyalarının içeriği gerekli hukuki güvenceler ve müvekkil onayı olmaksızın yapay zekâ sistemlerinin eğitimi, testi veya geliştirilmesi amacıyla paylaşılmamalı.

Mahkeme kararları, dilekçeler, sözleşmeler, deliller ve diğer belgeler de anonimleştirme ve hukuka uygun veri işleme süreçleri sağlanmadan hukuk teknolojisi sistemlerine aktarılmamalı.

TBB burada avukatın LegalTech geliştirme sürecindeki rolünü de tanımlıyor:

Avukatın görevi müvekkil verisi sağlamak değil; mesleki ihtiyacı, hukuki sınırları, etik çerçeveyi ve veri işlemenin hukuka uygunluğunu ortaya koymak olmalı.

TBB, UYAP ve hukuk yapay zekâsı konusunda ne söylüyor?

Rehberin teknoloji ekosistemi açısından en önemli bölümlerinden biri UYAP ve hukuki veri kaynaklarına ayrılıyor.

TBB; UYAP, mahkeme kararları, içtihatlar ve diğer hukuki verilere erişim için güvenli, hukuka uygun ve eşitlikçi bir çerçevenin oluşturulmasının;

• yerli hukuk teknolojilerinin geliştirilmesi
• veri egemenliği
• avukatların teknolojik araçlara adil erişimi

bakımından önemli olduğunu belirtiyor.

TBB ve barolara ise standart oluşturma, güvenilirlik kriterleri belirleme, eğitim verme ve veri erişimi ile anonimleştirme standartları konusunda kurumlar arası iş birliği yürütme rolü biçiliyor.

Yapay zekâ kaynaklı hata mesleki sorumluluk sigortasına girer mi?

Rehberin dikkat çekici son bölümlerinden biri mesleki sorumluluk sigortasına ayrılmış durumda.

Avukatların mevcut poliçelerinin;

• yapay zekânın ürettiği hatalı çıktı
• uydurma içtihat veya kaynak
• veri ihlali

gibi AI kaynaklı zararları kapsayıp kapsamadığını kontrol etmesi öneriliyor.

Poliçede AI kaynaklı zararlarla ilgili açık bir düzenleme yoksa sigortacıdan yazılı açıklık istenmesi tavsiye ediliyor.

TBB ayrıca “AI-washing” olarak adlandırılan abartılı yapay zekâ iddialarının somut olaya ve poliçeye göre sigorta kapsamı dışında kalabileceğine dikkat çekiyor.

Avukatlar için 5 soruluk yapay zekâ kontrolü

TBB Rehberindeki hızlı karar mekanizması günlük kullanım açısından beş temel soruya indirgenebilir:

1. Sisteme müvekkil verisi veya mesleki sır giriyor mu? Giriyorsa maskeleme, kapalı sistem ve gerekli sözleşmesel güvenceler değerlendirilmeden kullanılmamalı.
2. Yapay zekâ verileri nerede saklıyor ve eğitim amacıyla kullanıyor mu? Bu bilinmiyorsa kritik kullanım yapılmamalı.
3. Veri yurt dışına aktarılıyor mu? Aktarılıyorsa KVKK’nın yurt dışına veri aktarımı rejimi incelenmeli.
4. Yapay zekânın çıktısı hukuki sonucu etkiliyor mu? Etkiliyorsa kaynak, içtihat, vakıa ve hukuki mantık avukat tarafından doğrulanmalı.
5. Müvekkilin bilgilendirilmesi gerekiyor mu? Veri, hukuki strateji veya sonuç etkileniyorsa bilgilendirme ve kayıt süreçleri değerlendirilmeli.

Kısaca: Avukat yapay zekâyı nasıl kullanmalı?

TBB’nin 2026 tarihli rehberinin ortaya koyduğu model, yapay zekâyı yasaklayan değil risk seviyesine göre yöneten bir yaklaşım.

Genel araştırma ve kamuya açık bilgilerin özetlenmesi gibi düşük riskli işlemlerde yapay zekâdan yararlanılabilirken, müvekkil verisi ve dosya içeriği sisteme girdikçe güvenlik ve hukuki yükümlülükler ağırlaşıyor.

Özellikle hassas dosyalarda açık, genel amaçlı yapay zekâ hizmetleri yerine veri lokasyonu belirli, erişimleri kontrol edilen, loglanan ve mümkün olduğunda kapalı veya yerel sistemlerin tercih edilmesi öne çıkıyor.

En temel kural ise değişmiyor:

Yapay zekâ hukuki çalışmayı destekleyebilir; avukatın hukuki muhakemesini ve sorumluluğunu devralamaz.

SGH Teknik Değerlendirmesi: Hukuk Büroları İçin Yapay Zekâ Güvenlik Kontrolleri

TBB rehberinde ortaya konulan veri güvenliği, gizlilik ve denetim ilkeleri teknik açıdan değerlendirildiğinde, hukuk bürolarında kullanılan yapay zekâ sistemlerinde aşağıdaki kontrollerin uygulanması önem taşıyor.

Aşağıdaki tablo TBB’nin resmi tavsiyesi değildir. Siber Güvenlik Haber’in teknik değerlendirmesidir.

Birincil Kaynaklar

Bu içerik, Türkiye Barolar Birliği Bilişim ve Teknoloji Hukuku Komisyonu tarafından hazırlanan “Avukatlar İçin Yapay Zekâ Kullanımı Tavsiye Rehberi (2026)” esas alınarak hazırlanmıştır.

Rehber 44 sayfadır ve TBB tarafından yayımlanan resmî metin birincil kaynaktır.

• Birincil kaynak – TBB Avukatlar İçin Yapay Zekâ Kullanımı Tavsiye Rehberi (2026)
• TBB’nin 28 Ağustos 2026 tarihli resmî duyurusu

Son güncelleme: 29 Ağustos 2026

Kaynak durumu: Türkiye Barolar Birliği’nin 2026 tarihli Avukatlar İçin Yapay Zekâ Kullanımı Tavsiye Rehberi esas alınmıştır.