Akıllı telefon ekranında Facebook uygulamasının logosu ve mavi zeminli karşılama görseli (temsili fotoğraf)

Dijital güvenlik uzmanı Alaa Ghazal, 7 Ekim 2026'da Suriye'deki güvenlik birimlerinden birinin Facebook hesaplarını ve sayfalarını izleyen bir araç kullandığını öne sürdü.

Ghazal'a göre araç kimin kime yorum yaptığını ve beğeni bıraktığını izliyor, hesaplar ve sayfalar arasında bir etkileşim haritası çıkarıyor ve paylaşımların etkisini ölçüyor. Al-Hal Net'in aktardığına göre Ghazal, aracın deneme sürümüne bir yazılım hatası sayesinde erişebildiğini söyledi.

Ghazal'ın iddiasına göre araç belirlenen hesapların sahipleri hakkında yaşadığı yer, memleketi, medeni durumu, çalıştığı yer ve takipçi sayısı gibi erişilebilir bilgileri topluyor; hedef hesapların ekran görüntülerini de düzenli aralıklarla saklıyor. Ghazal'a göre sistem her hedef hesap için bir dosya açıyor; dosyada hesabın paylaşımlarının özeti ile bu paylaşımlara yorum yapan, beğeni bırakan ve etkileşime giren kişiler yer alıyor. Ghazal'ın paylaştığı ekran görüntülerinde arayüzün Gönderi Analizcisi, İzlenen Hesaplar ve Hedef Hesaplar gibi bölümleri görülüyor.

Ghazal'a göre araç yorumlara, paylaşımlara ve beğenilere bakarak hesapları birbirine bağlayan bir ilişki haritası da çıkarıyor; bu harita, hesaplar arasındaki etkileşimi çizgilerle gösteren bir şema. Ghazal'ın paylaştığı ekran görüntülerine göre arayüzde sonuçlar şehir, cinsiyet ve yaşa göre süzülebiliyor.

Ghazal'ın iddiasına göre araç Kitle Kutuplaşması adı verilen bir bölümde yorumları içeriğe karşı tutumlarına göre destek, eleştiri, tarafsız ya da belirsiz diye sınıflandırıyor. Ghazal'a göre sistem belirli kelime ya da konulara bağlı olaylar da oluşturabiliyor. Ekran görüntülerinde örnek olarak akaryakıt fiyatlarının artırılması başlıklı bir olay görülüyor; Ghazal'a göre araç bu konudaki paylaşımları, yorumları ve tartışmaya katılan hesapları bir araya getiriyor.

Daha geniş bir araç setinin parçası

Ghazal'a göre araç tek başına çalışmıyor; yönetimin paylaşımları takip etmek, kaldırtmak ve hesapları kısıtlamak için kullandığı daha geniş bir araç setinin parçası. Ghazal bu bağlamda Hassan Akkad'ın ve insan hakları savunucusu Yasser Shalati'nin hesaplarını örnek gösterdi; paylaşımları etkileşime boğmak için bot hesapların, yani otomatik çalışan sahte hesapların kullanıldığını da öne sürdü.

Ghazal, aynı gün X'te paylaştığı ikinci gönderide bu tür araçların esas olarak herkese açık hesaplara ve paylaşımlara dayandığını yazdı. Aynı gönderide okurlara bu tür izlemeden nasıl korunabileceklerini de anlattı.

Al-Hal Net'in aktardığına göre Ghazal daha önce gazeteci Alaa Amer'e verdiği bir röportajda, Suriyeli yetkililerin iletişim altyapısına ve izleme sistemlerine sahip olduğunu, bu sistemlerin bazılarının Ekim ve Kasım 2025'te güvenlik amacıyla kullanıldığını öne sürmüştü.

Neler bilinmiyor

Ghazal'ın paylaşımlarında aracı kullandığı iddia edilen güvenlik biriminin adı açıklanmadı; Ghazal ayrıntıları daha sonra paylaşacağını belirtti. Ghazal'ın anlattığı aracı kimin geliştirdiği, deneme sürümünden öte ne ölçüde kullanıldığı ve kaç hesabı izlediği bilinmiyor. Ghazal'ın paylaştığı ekran görüntüleri bağımsız olarak doğrulanmadı. Suriyeli yetkililerin ya da Facebook'un sahibi Meta'nın iddiaya ilişkin bir açıklaması kaynaklarda yer almıyor.

Ghazal birimin adını ya da yeni ayrıntılar paylaşırsa veya yetkililerden bir açıklama gelirse haber güncellenecek.

Kaynaklar

Kapak fotoğrafı (temsili): Tony Webster, Wikimedia Commons, CC BY 2.0; 1200×675 için ölçeklendi ve kırpıldı.