İsveç'te bir ICA Kvantum süpermarketinin girişi ve tabelası (arşiv fotoğrafı, temsili görsel; saldırıdan etkilenen mağaza değil)

1 Kasım'ı 2 Kasım 2026'ya bağlayan gece İsveç, Belçika, Lüksemburg, İrlanda ve Estonya'daki süpermarket zincirlerinde soğutma sistemleri ve dondurucu ünitelerini etkileyen şüpheli bir siber saldırı yaşandı. İsveç'te ICA ve Coop, Belçika ile Lüksemburg'da Delhaize, Carrefour ve Spar, İrlanda'da SuperValu, Estonya'da ise adı açıklanmayan bir market zinciri olaydan etkilendi. Reuters'a konuşan Stockholm'deki bir ICA mağazasının satış müdürü, saldırının İsveç saatiyle 02.00'de (TSİ 04.00) gerçekleştiğini ve 05.30'da (TSİ 07.30) fark edildiğini söyledi; mağazaya asılan notta tüm dondurucuların siber saldırı nedeniyle bozulduğu belirtildi.

Sıcaklıkların yükselmesi üzerine birçok şubede soğuk zincir bozuldu, dondurulmuş ve soğuk ürünler atıldı veya satıştan çekildi, bazı mağazalar kısa süreliğine kapandı. Saldırganın kim olduğu, sistemlere nasıl erişildiği, etkilenen toplam mağaza sayısı ve toplam zarar henüz bilinmiyor; olayı üstlenen olmadı.

İsveç'te yaşananlar

ICA sözcüsü, sınırlı sayıda mağazanın gece boyunca soğutma ve dondurucu sistemlerini etkileyen bir olaydan etkilendiğini ve şirketin bu mağazalara destek verdiğini açıkladı. Şirkete göre etkilenen mağazaların bağlantısı ICA'nın merkezi ağının dışında bulunuyor. SVT'ye göre bu mağazalar Skåne, Öland, Värmland ve Stockholm'de yer alıyor. BBC'nin aktardığına göre Sjöbo'daki bir ICA mağazası, buzdolabı ve dondurucularına gece erişildiğini ve sıcaklığın 50 dereceye ayarlandığını açıkladı; sabah bir süre kapanan mağaza daha sonra yeniden açıldı.

SVT'ye konuşan, Öland'ın kuzeyindeki Böda'da bulunan bir ICA mağazasının müdürü, sabah yerde su birikintisiyle karşılaştığını ve dondurucunun 55 dereceye çıktığını anlattı. Mağaza müdürü tüm dolapların devre dışı kaldığını ve ürünlerin bozulduğunu belirtti. SVT'ye göre dondurucularda buz çözme işlemi için ısıtıcı bulunuyor ve dolaplar internete bağlı çalışıyor.

Coop İsveç ise Gästrikland ve Hälsingland bölgelerinde altı mağazada soğutma ve dondurucu sistemlerinin tamamen ya da kısmen durduğunu açıkladı. Şirket, BBC'ye yaptığı açıklamada İsveç genelindeki 800 mağazasından yedisinin etkilendiğini ve durumun «kontrol altında» olduğunu bildirdi. Coop, soğuk zincirin bozulduğundan şüphelenilen ürünleri satmadığını belirtti.

Savunma Radyo Kurumu (FRA) bünyesindeki İsveç Ulusal Siber Güvenlik Merkezi (Nationellt cybersäkerhetscenter, NCSC), İsveç genelinde market soğutma sistemleriyle ilgili birkaç olay üzerinde çalıştığını ve etkilenenlerle sürekli temas hâlinde olduğunu açıkladı. İsveç Ulusal Siber Güvenlik Merkezi'nin müdürü Reuters'a yaptığı açıklamada, son haftalarda İsveç'te internete açık çok sayıda operasyonel teknoloji (OT) cihazı tespit ettiklerini ve bunların güncellenmesi ya da yamalanması gerektiğini açıkça söylediklerini belirtti. Aftonbladet'e göre merkez müdürü, işletmelere sistemlerinde basit parola ya da tek katmanlı güvenlik bulunup bulunmadığını kontrol etmelerini önerdi. Olayın nasıl gerçekleştiği hâlâ araştırılıyor.

Belçika, Lüksemburg, İrlanda ve Estonya

Ahold Delhaize, gece yaşanan bir «BT olayının» Belçika ve Lüksemburg'da onlarca mağazada buzdolabı ve dondurucuları etkilediğini, sıcaklıkların yükseldiğini ve olayın incelendiğini açıkladı. BBC ve VRT'ye göre yaklaşık 40 Delhaize mağazası etkilendi; VRT, Delhaize'nin Belçika saatiyle 04.00 civarında (TSİ 06.00) ani sıcaklık artışı uyarısı verdiğini yazdı. Carrefour Belçika 15 mağazasının etkilendiğini ve tüm mağazaların açık kaldığını duyurdu; VRT'ye göre şirket olayın bir siber saldırı olduğunu doğruladı. Colruyt Group ise Belçika'da franchise ile işletilen 5 Spar mağazasının soğutma sistemlerinin saldırıya uğradığını bildirdi.

Delhaize'nin soğutma sistemlerini işleten Belçikalı soğutma firması Sabcobel'in CEO'su, Belga ajansına olayın bir siber saldırı olduğunu ve cihazların evaporatörlerinin buz çözme (defrost) moduna alındığını söyledi. Aynı yönetici, Belçika gazetesi Le Soir'a teknisyenleri gece 01.00'den (TSİ 03.00) itibaren seferber ettiklerini ve etkilenen tesisatları gece ve sabah boyunca şebekeden ayırdıklarını anlattı. VRT'ye göre Belçika'daki mağazalarda soğutucu ve dondurucuların sıcaklığı 15 dereceye kadar yükseldi. Belçika basınına göre Hoeilaart'taki bir Delhaize şubesi 100.000 euroluk ürün kaybı bildirdi; VRT'ye göre Hoepertingen'deki bir Proxy Delhaize işletmecisi de 60.000 euroluk zarar açıkladı.

İrlanda'da SuperValu marketlerinin sahibi Musgrave, 13 mağazada soğutma sistemlerini etkileyen bir siber olay yaşandığını açıkladı. RTÉ'ye göre şirket, olayın belirli bir soğutma modeliyle sınırlı kaldığını, izleme sistemlerinin uyarısıyla hemen müdahale edildiğini ve önlem olarak soğuk ve dondurulmuş ürünlerin satıştan kaldırıldığını duyurdu. Şirket siber güvenlik uzmanlarıyla çalıştığını belirtti; bazı mağazalar zamanında açılamadı. Estonya'da ise teknoloji tedarikçisi Kitman Coldtech, kamu yayıncısı ERR'ye bir market zincirinde sıcaklığın 50 dereceye ayarlandığını söyledi ancak zincirin adını açıklamadı.

Fransa ile bağlantı ve bilinmeyenler

Avrupa'daki bu olaylar, 11–12 Ekim 2026 gecesi yüzlerce süpermarkette soğutma ünitelerinin ele geçirildiği, sıcaklıkların 50 dereceye kadar yükseltildiği, yangın ve gıda kaybının yaşandığı Fransa'daki market soğutma sistemleri saldırısı sonrasında meydana geldi. Fransa'daki olaylarda da fail açıklanmadı ve saldırıyı kimse üstlenmedi.

Coop İsveç, Fransa'daki olayla benzerlik bulunduğunu ancak iki olay arasındaki bağlantının doğrulanmadığını belirtti. Son olayların Fransa'dakiyle aynı kişi ya da grup tarafından yapılıp yapılmadığı, İsveç'te etkilenen kontrolcü markası ya da modeli, sistemlere nasıl girildiği, toplam mağaza sayısı ve toplam mali zarar henüz bilinmiyor. BBC'ye göre Belçika ve İsveç'in ulusal siber güvenlik kurumları olayı izliyor. RTÉ'nin aktardığına göre Avrupa Komisyonu sözcüsü de olaylardan haberdar olduklarını, Komisyon'un üye devletlerle siber güvenliği NIS2 gibi düzenlemeler kapsamında güçlendirmeye devam edeceğini açıkladı.

İşletmeler ne yapmalı

İsveç Ulusal Siber Güvenlik Merkezi'nin operasyonel teknoloji güvenliği önerileri ve olayda yer alan şirketlerin açıklamaları doğrultusunda işletmelerin alabileceği önlemler şöyle sıralanıyor:

Türkiye açısından

Kaynaklarda Türkiye'den etkilenen bir mağaza ya da market zinciri yer almıyor; olayın Türkiye ile bir bağlantısı bildirilmedi. Bununla birlikte yaşanan olay, uzaktan izlenen ve internete bağlı soğutma kontrolcüsü kullanan market zincirleri, soğuk hava depoları, restoranlar ve gıda lojistiği şirketleri için genel bir uyarı niteliği taşıyor. İşletmelerin bu cihazların doğrudan internete açık olup olmadığını, tedarikçilerin uzaktan erişim bağlantılarının nasıl korunduğunu, varsayılan parolaların değiştirilip değiştirilmediğini, operasyonel teknoloji ağının ofis ağından ayrılıp ayrılmadığını ve bağımsız bir sıcaklık alarmı bulunup bulunmadığını kontrol etmesi gerekiyor. Ayrıca soğuk zincir bozulduğunda etkilenen ürünlerin satıştan çekilmesi tüketici sağlığının korunması açısından önem taşıyor.

Kaynaklar

Kapak görseli (arşiv, temsili): Stockholm yakınlarındaki Kungens Kurva'da bir ICA Kvantum süpermarketi, 2016 — AleWi, CC0, Wikimedia Commons (1200×675 kırpıldı). Saldırıdan etkilenen mağaza değildir.