BİG Denetim Raporunu Otomatik Hazırlayan Yerli Platform: TÜRKSAT SORGU

Anadolu Ajansı'nın 1 Kasım 2026'da aktardığına göre TÜRKSAT'ın «yerli ve milli» olarak nitelenen bilgi güvenliği yönetim platformu SORGU, kurumların varlık envanteri (kurumun donanım, yazılım ve veri varlıklarının listesi), risk analizi, uyumluluk kontrolü ve otomatik denetim süreçlerini tek merkezde bir araya getirecek. AA'ya göre platform, kamu kurumlarının uyması gereken BİG Rehberi (Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi'nin kamu kurumları ve kritik altyapı işletmeleri için yayımladığı bilgi güvenliği tedbirleri rehberi) denetimlerinin sonunda ilgili mercilere iletilmesi gereken Bilgi ve İletişim Güvenliği Denetim Sonuç Raporu'nu da otomatik hazırlayacak. TÜRKSAT'ın ürün sayfası da platformun BİG Rehberi denetimlerini dijitalleştirdiğini ve gereken raporları hazırladığını belirtiyor.

SORGU ne yapıyor

• AA'nın aktardığına göre sistem, kurum ağındaki donanım, yazılım ve veri varlıklarını tanımlayacak ve altyapıdaki değişimleri zaman tüneli üzerinde versiyonlu olarak izleyecek.
• AA'ya göre yapılandırma değişiklikleri ve yetkisiz erişim girişimleri tespit edilerek ayrıntılı denetim izi (kimin neyi ne zaman değiştirdiğini gösteren kayıt) oluşturulacak. TÜRKSAT'ın ürün sayfasında platform üzerinden erişimlerin yetkilendirilebildiği belirtiliyor.
• AA'ya göre platform, BİG Rehberi ile ISO 27001 (bilgi güvenliği yönetim sistemi için uluslararası standart) kapsamındaki süreçlerin dijital ortamda yürütülmesine imkân tanıyor. TÜRKSAT'ın ürün sayfasına göre BİGDES'e (DDO'nun Bilgi ve İletişim Güvenliği Uyum ve Denetim İzleme Sistemi) yüklenmesi gereken raporlar denetim sonucunda platformdan indirilebiliyor.
• AA'ya göre cihazlar belirlenen güvenlik kriterlerine göre kontrol edilecek ve tespit edilen güvenlik açıkları raporlanacak. TÜRKSAT'ın ürün sayfasına göre bu yapılandırma denetimi, ağdaki varlıklar için kimlik bilgileri tanımlandıktan sonra özelleştirilmiş betiklerle yapılıyor.
• AA'ya göre özelleştirilebilir anket ve soru listeleriyle gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik kriterlerine göre bilgi varlıklarının risk düzeyinin belirlenmesi ve kritik sistemlerin önceliklendirilmesi amaçlanıyor.
• AA'nın aktardığına göre platformun vatandaşların kimlik, sağlık, eğitim ve finans gibi hassas verilerini korumada rol üstlenmesi öngörülüyor; denetimlerin izlenebilirliğini artırmaya katkı sağlaması bekleniyor.

BİG Rehberi kimleri kapsıyor

6 Temmuz 2019 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2019/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Bilgi ve İletişim Güvenliği Tedbirleri Genelgesi'ne göre BİG Rehberi, Dijital Dönüşüm Ofisi (DDO) koordinasyonunda hazırlanır ve kamu kurum ve kuruluşları ile kritik altyapı hizmeti veren işletmelerde uygulanır. Genelge, yeni kurulacak bilgi sistemlerinde Rehber'e uyumu zorunlu tutuyor; mevcut altyapıların ise kademeli olarak uyumlu hale getirilmesini öngörüyor.

Genelge kapsamında kurumlar Rehber'in uygulanmasını yılda en az bir kez denetlemek ve denetim sonuçları ile düzeltici ve önleyici faaliyetleri rapor halinde DDO'ya iletmekle yükümlüdür. BTK Dergisi'nde yayımlanan bir incelemeye göre Rehber 27 Temmuz 2020'de yayımlanarak yürürlüğe girdi, ilk denetimler 2022'nin ikinci yarısında yapıldı; denetim çıktılarının işlendiği BİGDES ise 4 Ocak 2023'te DDO tarafından devreye alındı.

Platform yeni mi

TÜRKSAT'ın 2024 Faaliyet Raporu'na göre SORGU daha önce de TÜRKSAT'ın ürünleri arasındaydı. Raporda açılımı «Siber Olgunluk Risk ve Güvenlik Denetimi» olarak verilen yazılım için 2024'te Risk Yönetimi Modülü, Denetim Modülü ve teknik altyapı geliştirmelerinin hayata geçirildiği, otomatik varlık keşif aracıyla kurumsal ağdaki IoT cihazlarının tespit edilip envantere kaydedilebildiği belirtiliyor. Aynı raporda, Ankara Üniversitesi'ne satışı yapılan SORGU yazılımı için sistem yapılandırması, kullanıcı eğitimleri, varlık envanteri entegrasyonu ve kabul süreçlerinin tamamlandığı yazıyor. AA ise platformu «yeni nesil bilgi güvenliği yönetim platformu» olarak tanımlıyor; önceki sürüme göre neyin değiştiği açıklanmadı.

Kurumlar ne yapabilir

• Donanım, yazılım ve veri varlıklarını sahibi ve kritiklik seviyesiyle birlikte güncel bir envanterde tutun.
• Kritik sistemler için onaylı bir yapılandırma temel çizgisi belirleyin ve her değişikliği yetkili onay mekanizmasıyla kayıt altına alın.
• Yetkili hesapları ve sistem erişimlerini düzenli olarak gözden geçirerek kullanılmayan hesapları kapatın.
• Günlük kayıtlarını merkezi olarak toplayarak olası yetkisiz erişim denemelerini sürekli izleyin.
• Denetim bulguları neticesinde belirlenen düzeltici faaliyetleri sorumlu atayarak ve takvim belirleyerek takip edin.
• Merkezi bir yönetim aracı seçerken verilerin nerede saklandığını, erişim sınırlarını ve araca tanımlanan tarama kimlik bilgilerinin en az yetki ilkesine uygunluğunu denetleyin.

Platformun yeni sürümünün kullanıma giriş tarihi, 2024 raporundaki Ankara Üniversitesi dışında hangi ve kaç kurumda kullanılacağı, fiyat ve lisans modeli, kurulumun kurum içinde mi bulutta mı yapıldığı ve verilerin nerede tutulduğu açıklanmadı. 1 Kasım 2026 öğleden sonra itibarıyla TÜRKSAT'ın haber sayfasında ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın X hesabında konuya ilişkin bir duyuru bulunamadı. Platformun DDO tarafından onaylanmış ya da kurumlar için zorunlu tutulmuş bir araç olduğuna dair bir bilgi de yok.

Kaynaklar

• Anadolu Ajansı — Kamu ve özel sektör TÜRKSAT SORGU ile siber risklere karşı koruma altına alınacak, 1 Kasım 2026
• TÜRKSAT — SORGU ürün sayfası
• TÜRKSAT — 2024 Faaliyet Raporu
• Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi — 2019/12 sayılı Bilgi ve İletişim Güvenliği Tedbirleri Genelgesi
• BTK Dergi — Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberinin Uygulanması ve Denetimlerine Yönelik İyileştirme Önerileri (Cilt 1, Sayı 1, 2023)

Kapak görseli (temsili): «Türksat 6A maketi» — Kayra, CC BY 4.0, Wikimedia Commons (16:9 kırpıldı, 1200×675 küçültüldü).