Atlanta Hartsfield-Jackson Havalimanı'nda kapılara yanaşmış Delta Air Lines uçakları ve apronda bagaj araçları

ABD'nin en büyük havayollarından Delta Air Lines'ın uçakların ağırlık ve denge hesabını yapan otomasyon sistemi, 22 Kasım 2026 Pazar sabahı (ABD Doğu saati) sistem genelinde çöktü. Uçuşlar elle yapılan hesaplarla kalkmak zorunda kalırken rampada bagajlar elle sayıldı. ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Delta'nın talebiyle Atlanta Hartsfield-Jackson'a giden Delta uçuşlarını durdurdu; Şükran Günü yoğunluğundan hemen önce 900'ü aşkın uçuş gecikmesi yaşandı.

Paddle Your Own Kanoo ve Simple Flying'in aktardığı hava trafik kontrolü kaydına göre kalkış öncesi uçağın ağırlığını ve ağırlık dağılımını hesaplayan sistemin adı ALIS (Automated Load Instruction System). Kontrolör pilotlara «sistem genelinde kesinti» yaşandığını ve «birden fazla istasyonun» etkilendiğini söyledi; rampada yükleme föyü olmadığı için bagajlar elle sayılıp rapor hazırlandı.

Delta, «Ekiplerimiz uçuşları güvenle kaldırmak için elle geçici çözümler kullanıyor, otomasyonu geri getirme çalışması sürüyor; müşterilerimize sabırları için teşekkür ediyoruz» açıklamasını yaptı ve Atlanta merkezinde kapı ile apron sıkışmasını önlemek için hava trafik kontrolüyle program uyguladığını bildirdi.

Yük hesabı kalkışları neden bekletiyor

Simple Flying'e göre her uçuş kalkmadan önce yolcu, bagaj, kargo ve yakıt yüklendikten sonra toplam ağırlığı ve ağırlık merkezini gösteren nihai yükleme föyüne ihtiyaç duyar; bu rakamlar kalkış hızları ve motor itkisi hesabında kullanılır. Sistem çökünce hesap elle yapılır ve her uçuşa süre eklenir. Atlanta Hartsfield-Jackson gibi büyük bir merkezde uçaklar kapıda daha uzun kalınca gelen uçaklara kapı kalmaz.

FAA durdurma kararı ve gecikme rakamları

WSB-TV'ye göre FAA, Delta'nın talebiyle Atlanta Hartsfield-Jackson'a giden Delta uçuşlarına yer durdurması koydu ve bildirimde 3.500'ü aşkın uçuşun gecikebileceğini öngördü. NBC News'e göre yaklaşık 16.40 TSİ'de (08.40 ET) durdurma, kalkışlara kademeli izin veren gecikme programına çevrildi. ABD anakarasından Atlanta'ya gelen Delta ve bölgesel ortaklarının uçuşlarını kapsayan program; ortalama 57 dakika, en fazla 1 saat 51 dakika gecikmeyle yaklaşık 21.00 TSİ'ye (13.00 ET) kadar planlandı. WSB-TV'ye göre FAA, Delta'nın ağırlık ve denge otomasyon sistemindeki sorunu çözmeye çalıştığını, bu gecikmelerin FAA hava trafik sistemleriyle ilgisi olmadığını açıkladı.

ABC7 New York'a göre sabah saatlerinde Delta uçuşlarının yaklaşık yüzde 20'si, yaklaşık 700 uçuş gecikmişti. The Travel'ın aktardığı 19.24 TSİ (11.24 ET) FlightAware verisine göre Delta'da 924 gecikme vardı; bunların 591'i Atlanta çıkışlıydı ve Atlanta'daki Delta uçuşlarının yüzde 40'ını oluşturdu. Atlanta'da iptal sayısı yalnız 1 oldu. FOX 5 Atlanta'ya göre Şükran Günü döneminde Atlanta havalimanından 4 milyonu aşkın yolcu geçmesi bekleniyor.

Kasımda üst üste gelen aksaklıklar

NBC News, Delta kesintisinin kasım ayında ABD havacılığında yaşanan iki aksaklığın ardından geldiğini hatırlattı: 13 Kasım'daki FAA kalkış durdurması hava trafik iletişim arızası yüzünden ülke çapında kalkışları bekletmiş, 16 Kasım'da United Airlines'taki sistem kesintisi pilotlara nihai uçak ağırlığı verisinin gidememesi nedeniyle kalkışları geciktirmişti. Kaynaklar bu olaylarla Delta kesintisi arasında bağlantı kurmadı.

Bilinenler ve bilinmeyenler

Delta kesintinin nedenini açıklamadı. Paddle Your Own Kanoo'ya göre siber saldırıya işaret eden bir bulgu yok; Delta bunu ne doğruladı ne de dışladı. Otomasyonun ne zaman tam olarak düzeleceği ve kaç yolcunun etkilendiği açıklanmadı.

Kaynaklar