Temsili masaüstü çalışma fotoğrafı; Hollanda kamu binası veya DAWO ekran görüntüsü değildir

Anadolu Ajansı’na göre Hollanda, Avrupa dışındaki teknoloji şirketlerine bağımlılığını azaltmak ve dijital egemenliğini güçlendirmek amacıyla kamu kurumlarında Windows ve Microsoft Office’in yerini alacak Linux tabanlı kendi işletim sistemine geçişi hızlandırıyor. Proje, işletim sisteminin yanı sıra ofis yazılımlarını, iş birliği uygulamalarını, bulut hizmetlerini ve bilgi işlem birimlerinin kullandığı yönetim araçlarını da kapsıyor.

Hollanda hükümetinin dijital özerklik çerçevesinde yürüttüğü çalışma DAWO (Digitaal Autonome Werkomgeving Overheid — Kamunun Dijital Özerk Çalışma Ortamı) adıyla anılıyor. Hollanda İçişleri ve Krallık İlişkileri Bakanlığı (Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) bünyesinde geliştirilen girişimin kamu kod platformundaki tanımına göre DAWO, kamu çalışma ortamları için dijital olarak özerk ve birlikte çalışabilir bir temel oluşturmayı hedefliyor.

Linux / NixOS ve bileşenler

Resmi kod deposuna göre DAWO, Linux dağıtımı NixOS üzerine kurulu kendi uygulaması olan DAWO-NixOS’u kullanıyor; yedek geliştirme hattında Fedora Kinoite (DAWO-Fedora-Kinoite) de yer alıyor. Depoda ayrıca bulut (DAWO-Cloud), kimlik ve erişim yönetimi (DAWO-IAM), iş birliği yazılımı ve yapay zeka (DAWO-AI) bileşenleri tanımlanıyor. İş birliği tarafında öncelikle “Mijn Bureau” geliştirme hattı öne çıkıyor; Almanya kaynaklı openDesk ve Fransa’nın LaSuite girişimleriyle ulusal ve Avrupa düzeyinde iş birliği izleniyor.

AA’nın aktardığı Tweakers analizine göre proje, ABD yönetiminin 2025 başında Lahey merkezli Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) yaptırım kararı almasıyla teknolojik bağımlılık kaygılarının artması üzerine hız kazanmış; temmuzdan bu yana ivmelenen çalışmada 8 belediyede pilot uygulamalar başlamış ve 2027’de ilk sürümün kullanıma açılması planlanıyor. Sistemin ilk pilotları bazı kamu kurumlarında kapalı devre ve küçük ölçekte sürüyor.

Güvenlik ve veri koruma hedefi

AA’nın aktardığı resmi proje anlatımında amaçlar arasında Hollanda’nın dijital bağımsızlığını güçlendirmek, kamu ile toplum arasında iş birliği ve bilgi paylaşımını geliştirmek, güvenliği ve veri korumasını sağlamak yer alıyor. Avrupa dışı teknolojilere yüksek bağımlılığın; kritik sistemlerin dışarıdan bozulması, kamu verileri üzerinde kontrol kaybı ve sistemleri kendi başına yönetme bilgisinin erimesi gibi riskler doğurduğu belirtiliyor.

Kurum duyurusunda yer almıyor: Windows ve Office’in tüm kamu kurumlarında zorunlu olarak kaldırılacağı kesin bir takvim; ülke genelindeki kullanıcı sayısı. Metinler açıldıkça güncellenir.

Kapak temsili bir çalışma masası fotoğrafıdır; Hollanda kamu binası veya DAWO ürün ekranı değildir.

Kaynaklar

Sık sorulan sorular

DAWO nedir?

DAWO (Digitaal Autonome Werkomgeving Overheid), Hollanda İçişleri Bakanlığı bünyesinde geliştirilen; kamu çalışma ortamları için dijital özerk ve birlikte çalışabilir bir temel hedefleyen girişimdir. Linux/NixOS tabanlı işletim sistemi ile ofis, iş birliği, bulut ve yönetim araçlarını kapsar.

Windows tamamen kaldırıldı mı?

Hayır. AA’ya göre bazı kamu kurumlarında ve 8 belediyede pilot uygulamalar sürüyor; 2027’de ilk sürümün kullanıma açılması planlanıyor. Ülke geneli zorunlu geçiş takvimi duyurularda netleşmiş değil.

Neden yapılıyor?

Resmi anlatıma göre amaç Avrupa dışı teknoloji bağımlılığını azaltmak, dijital bağımsızlığı güçlendirmek, güvenliği ve veri korumasını sağlamaktır. AA’nın aktardığı analizde UCM’ye yönelik yaptırım tartışmalarının bağımlılık kaygılarını artırdığı belirtiliyor.